Έτος 1774
Ναός Γεννήσεως της Θεοτόκου
Ο κεντρικός ναός του χωριού, θεμελιωμένος το 1774 με εξαιρετικό πέτρινο κωδωνοστάσιο. Διαθέτει σπάνιες αγιογραφίες και εικόνες του 1796 φιλοτεχνημένες με την τεχνοτροπία της ιστορικής Μοσχόπολης.
Ένα αγέρωχο πέτρινο μπαλκόνι στις πλαγιές της Νεμέρτσικας, όπου η ιστορία αιώνων συναντά την παρθένα ηπειρώτικη φύση και την αυθεντική φιλοξενία.
Σε υψόμετρο 860 μέτρων, αμφιθεατρικά χτισμένη στους νοτιοανατολικούς πρόποδες της επιβλητικής Νεμέρτσικας, η Μερόπη αποτελεί ένα από τα πιο αυθεντικά και ιστορικά χωριά της ακριτικής Ηπείρου.
Με μακραίωνη παρουσία που χάνεται στην αρχαιότητα, το χωριό διατηρεί αναλλοίωτη την παραδοσιακή ηπειρώτικη αρχιτεκτονική: πετρόχτιστα αρχοντικά με τις χαρακτηριστικές σχιστολιθικές στέγες, λιθόστρωτα καλντερίμια, πέτρινα αλώνια του 19ου αιώνα και σκιερές πλατείες κάτω από αιωνόβιους πλατάνους.
Η Μερόπη ανήκει στα λεγόμενα «Ρίζα» — μια ιστορική ομάδα χωριών που αγκαλιάζουν τη ρίζα του βουνού — και προσφέρει μια απαράμιλλη θέα στην κοιλάδα του Άνω Γορμού, έναν τόπο ευλογημένο με πλούσια βλάστηση, τρεχούμενα νερά και παρθένα ορεινή γαλήνη.
Σμιλεμένη από τους ξακουστούς Ηπειρώτες τεχνίτες της πέτρας, με κτίρια που στέκουν αναλλοίωτα στο πέρασμα των αιώνων.
Στο παλιό σχολείο στεγάζεται το Κέντρο Πολιτιστικής Αναφοράς με σπάνια λαογραφικά και αρχειακά εκθέματα.
Σημείο αναφοράς για ορεινούς δρομείς και πεζοπόρους που αγαπούν τις αυθεντικές αλπικές διαδρομές.
Η πλατεία με το καφενείο κάτω από τον πλάτανο αποτελεί την καρδιά της τοπικής κοινότητας και της επαμφοτερίζουσας συζήτησης.
Η πέτρινη κρήνη με το κρυστάλλινο νερό και το παραδοσιακό καφενείο στην καρδιά του χωριού.
Από τους αρχαίους Μολοσσούς και τους ταφικούς τύμβους της κοιλάδας του Γορμού, στο όνομα «Ρομπάτες» και τη σύγχρονη αναγέννηση της Μερόπης.
Η ανθρώπινη εγκατάσταση στην περιοχή ανάγεται στην εποχή του Χαλκού και του Σιδήρου. Στην άνω κοιλάδα του ποταμού Γορμού έχουν αποκαλυφθεί σημαντικοί ταφικοί τύμβοι και ευρήματα των ηπειρωτικών φυλών, που αποδεικνύουν τη στρατηγική σημασία του περάσματος προς το Πωγώνι.
Νότια της Κάτω Μερόπης, μέσα σε ένα επιβλητικό δάσος με αιωνόβιες βελανιδιές, θεμελιώνεται η ιστορική Μονή του Προδρόμου. Διαθέτει αριστουργηματικό ξυλόγλυπτο τέμπλο και διαδραμάτισε σπουδαίο πνευματικό ρόλο για ολόκληρο το Άνω Πωγώνι κατά την περίοδο της Οθωμανοκρατίας.
Χτίζεται ο μεγαλοπρεπής πετρόκτιστος ναός της Μερόπης με το περίτεχνο καμπαναριό. Οι σπάνιες ιερές εικόνες του τέμπλου αγιογραφούνται το 1796 και φέρονται να προέρχονται από τη φημισμένη Μοσχόπολη, το μεγάλο κέντρο των τεχνών και του Διαφωτισμού της εποχής.
Το ιστορικό χωριό, γνωστό στους ντόπιους επί αιώνες ως Ρομπάτες, μετονομάζεται επίσημα το 1928 σε Μερόπη, αντλώντας το όνομά του από την αρχαία πόλη Μερόπη της Ηπείρου. Παράλληλα, το γειτονικό χωριό Φραστανά λαμβάνει το όνομα Κάτω Μερόπη.
Το παλιό πέτρινο σχολείο του χωριού ανακαινίζεται και μετατρέπεται σε σύγχρονο Κέντρο Πολιτιστικής Αναφοράς. Οι Αδελφότητες Μεροπαίων στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη και τα Ιωάννινα κρατούν άσβεστη τη φλόγα της παράδοσης, των πανηγυριών και της προστασίας του οικισμού.
Μοναδικά δείγματα εκκλησιαστικής τέχνης, ιστορικά κτίρια και παραδοσιακές κατασκευές που μαρτυρούν την αίγλη και το μεράκι των ανθρώπων της Μερόπης.
Έτος 1774
Ο κεντρικός ναός του χωριού, θεμελιωμένος το 1774 με εξαιρετικό πέτρινο κωδωνοστάσιο. Διαθέτει σπάνιες αγιογραφίες και εικόνες του 1796 φιλοτεχνημένες με την τεχνοτροπία της ιστορικής Μοσχόπολης.
Μουσείο & Αρχείο
Στεγασμένο στο πετρόκτιστο κτίριο του παλαιού σχολείου, φιλοξενεί πλούσια λαογραφική συλλογή, ιστορικό φωτογραφικό υλικό, εκδόσεις Μεροπαίων και τεκμήρια για την αρχαιολογία της κοιλάδας του Γορμού.
19ος Αιώνας
Σπάνια δείγματα προβιομηχανικής αγροτικής αρχιτεκτονικής. Τα πέτρινα κυκλικά αλώνια στην περιφέρεια του οικισμού στέκουν ως μάρτυρες της έντονης παραγωγικής δραστηριότητας των περασμένων γενεών.
Μονή 1614
Βρίσκεται σε κατάφυτο λόφο 2 χλμ νότια της Κάτω Μερόπης, μέσα σε δρυοδάσος. Φημίζεται για το σπάνιο ξυλόγλυπτο τέμπλο του, την κατανυκτική ατμόσφαιρα και τις παλαιές τοιχογραφίες.
Πηγαία Ύδατα
Οι περίτεχνες λιθόκτιστες κρήνες του χωριού τροφοδοτούνται αδιάκοπα από τα παγωμένα υπόγεια νερά της Νεμέρτσικας, αποτελώντας διαχρονικά σημεία δροσιάς, συνάντησης και ανάπαυλας για τους επισκέπτες.
Αρχαιολογία
Σημαντικοί τύμβοι και ευρήματα των προϊστορικών και κλασικών χρόνων της Ηπείρου. Τα ευρήματα από τις ανασκαφές ρίχνουν φως στη ζωή των αρχαίων φυλών που κατοίκησαν τις πλαγιές του Δούσκου.
Το όρος Νεμέρτσικα (2.208μ) και η κοιλάδα του Γορμού προσφέρουν απαράμιλλες συγκινήσεις σε ορειβάτες, πεζοπόρους και φυσιολάτρες.
Κάντε κλικ σε οποιοδήποτε μονοπάτι για να δείτε πλήρη τεχνικά στοιχεία και οδηγίες.
Η κορυφαία ανάβαση του Πωγωνίου. Από το χωριό μέσα από δάση βελανιδιάς προς τα επιβλητικά αλπικά λιβάδια και την κορυφή Προφήτης Ηλίας.
Περιπατητική διαδρομή που συνδέει τα δύο χωριά μέσω καλντεριμιού και καταλήγει στη Μονή του 1614 μέσα σε δάσος με αιωνόβιες δρύες.
Μαγευτική πορεία κατά μήκος του ποταμού Γορμού, με παλιά πέτρινα τοξωτά γεφύρια, πηγές, νερόμυλους και πλούσια παραποτάμια πανίδα.
Το πολυφωνικό τραγούδι, τα ξακουστά ηπειρώτικα πανηγύρια και οι παραδόσεις που μεταλαμπαδεύονται από γενιά σε γενιά.
Το ηπειρώτικο πολυφωνικό τραγούδι είναι μια από τις αρχαιότερες φωνητικές μουσικές μορφές της ανθρωπότητας. Στο Πωγώνι, οι φωνές των ανδρών και των γυναικών ενώνονται σε ένα μοναδικό αρμονικό σύνολο: ο «Παρτής» ξεκινά, ο «Κλώστης» γυρίζει τη μελωδία και οι «Ισοκράτες» κρατούν το βαθύ, δονητικό ίσο.
Τραγούδια της ξενιτιάς, της αγάπης, του πολέμου και της φύσης, που αντηχούν στις πλαγιές της Νεμέρτσικας με δέος και συγκίνηση.
Η μεγαλύτερη γιορτή της Μερόπης. Μετά τη θεία λειτουργία στον ιστορικό ναό, στήνεται μεγάλο παραδοσιακό γλέντι στην πλατεία με πωγωνίσια κλαρίνα, χορό και παραδοσιακά κεράσματα.
Η καλοκαιρινή συνάντηση των απανταχού Μεροπαίων. Αντάμωμα γενεών κάτω από τον πλάτανο, χοροί στα δύο και στα τρία, και αυθεντική ηπειρώτικη φιλοξενία μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες.
Στην Κάτω Μερόπη, στο ιστορικό μοναστήρι του 1614. Κατάνυξη μέσα στο δρυοδάσος και παραδοσιακή διανομή φαγητού (κουρμπάνι) κατά το παλαιό έθιμο.
Η γαστρονομία του Πωγωνίου είναι η ουσία της ορεινής αυτάρκειας: απλά, αγνά υλικά της φύσης που μεταμορφώνονται σε γαστρονομικά αριστουργήματα.
Φημισμένες είναι οι χειροποίητες ηπειρώτικες πίτες με τραγανό λεπτό φύλλο ανοιγμένο στο χέρι, τα ντόπια τυριά από κοπάδια ελεύθερης βοσκής στις πλαγιές της Νεμέρτσικας, και το καθαρό διπλοαποσταγμένο τσίπουρο.
Λαχανόπιτα με άγρια χόρτα του βουνού, κασιόπιτα, μπατσαριά και τσουκνιδόπιτα ψημένες σε παραδοσιακό ταψί.
Φέτα Π.Ο.Π., πικάντικη γραβιέρα και μυζήθρα από αγνό πρόβειο και γίδινο γάλα ορεινών βοσκοτόπων.
Παραδοσιακή απόσταξη χωρίς γλυκάνισο, με γεμάτη γεύση και αρώματα από τα ορεινά αμπελοτόπια της περιοχής.
Μέλι βελανιδιάς και ανθέων, αγριορίγανη, τσάι του βουνού και φασκόμηλο συλλεγμένα από τις κορυφές του βουνού.
Περιηγηθείτε στις ομορφιές του χωριού, τη μεγαλειώδη φύση της Νεμέρτσικας και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική.
Αναλυτικές οδηγίες μετάβασης, αποστάσεις και χρήσιμες πληροφορίες για την επίσκεψή σας στο Άνω Πωγώνι.
Ακολουθείτε την Εθνική Οδό Ιωαννίνων – Κοζάνης / Κονίτσης μέχρι το Καλπάκι. Από το Καλπάκι στρίβετε αριστερά προς Δελβινάκι / Κακαβιά (Ε.Ο. 22).
Στο ύψος πριν το Χάνι Δελβινακίου ή μετά το Καλπάκι, ακολουθείτε τη σήμανση προς Παλαιόπυργο / Κάτω Μερόπη / Μερόπη. Ο δρόμος είναι πλήρως ασφαλτοστρωμένος και διασχίζει υπέροχα δασικά τοπία.
Μέσω Ιονίας Οδού (από Αθήνα/Πάτρα ~ 4.5 ώρες) ή Εγνατίας Οδού (από Θεσσαλονίκη ~ 3 ώρες) φτάνετε στα Ιωάννινα και συνεχίζετε βόρεια προς Πωγώνι.
Είτε είστε Μεροπαίος της διασποράς, είτε επισκέπτης, ερευνητής ή λάτρης της ηπειρώτικης φύσης, θα χαρούμε να επικοινωνήσετε μαζί μας. Μοιραστείτε ιστορικές μαρτυρίες, φωτογραφίες ή ζητήστε πληροφορίες για το χωριό και τις εκδηλώσεις.
Ιδρύθηκε με σκοπό τη διατήρηση των παραδόσεων, την προστασία του φυσικού κάλλους, την υποστήριξη του χωριού και τη σύσφιξη των δεσμών των απανταχού συγχωριανών.